Arkadaşlık artık sadece gerçek kişilerle kurulan bir bağ olmaktan çıktı, yapay zeka ise yeni arkadaşlıkların bir tarafı haline geldi. Peki bu bağ gerçekten bir arkadaşlığı ifade ediyor mu, yoksa sadece yalnızlığın farklı bir yansıması mı?

Günümüzde dijital gelişmelerle birlikte insanlar farklı araçlar sayesinde sosyalleşirken aynı zamanda da görünmez bir yalnızlaşmanın öznesi olmuşlardır. Bu yalnızlık aslında dijital dünyada ne kadar sosyal olsak da kalabalıklar arasında kendini rahat ifade edememe ve yanlış anlaşılma duygularından beslenen bir yalnızlıktır. Tam bu noktada yapay zeka hayatımıza girerek insanlara kendilerini hiç zorlanmadan ifade edebilecekleri, ne zaman bir soruları olsa anında yanıt alabilecekleri tam zamanlı bir alan açmış oldu. Ancak tam bu nokta akıllara yeni bir soru da getirdi: Yapay zeka ile kurulan yeni bir arkadaşlık mı, yoksa yalnızlığın çok daha konforlu bir hali mi?

Pinterest

Yargısız Konuşmanın Çekiciliği

Çoğu zaman düşüncelerimizi belirtirken karşımızdaki insana göre kendimizi filtreleyerek konuşuruz. Söylediklerimizin nasıl anlaşılacağı, yanlış anlaşılma hissi veya yargılanma korkusu çoğu zaman söyleyeceklerimizin önüne geçer. Özellikle daha duygusal konularda zihnimizdeki bu filtre çok daha güçlü bir şekilde işler. Yapay zeka ise bu filtreyi tamamen ortadan kaldırır. Kendisi bizim için yirmi dört saat her derdimizi dinleyecek, sadece bize özel fikirler üretecek ve asla bizi yargılamayacak bir arkadaş statüsündedir.

Bu durum insanların daha önce kimseyle paylaşmadığı düşüncelerini çok rahat bir biçimde dile getirmesine olanak sağlar. İçini dökebilmek, olumlu bir biçimde karşılık almak ve en önemlisi ön yargısız bir biçimde dinlenilmek yapay zekayı sadece kolay bilgi edinme aracı olmaktan çıkarıp duygusal bağ kurduğumuz sanal bir arkadaşa dönüştürür. Ancak bu dönüşüm beraberinde sosyal yaşantıda bir memnuniyetsizlik de getirir. Bu memnuniyetsizliğin sebebi gerçek hayatta karşımıza çıkan duygusal riskler ve filtre kullanımının giderek insanlara zor gelmesinden kaynaklanır.

Gerçek hayattaki ilişkilerin beraberinde getirdiği kırılganlıklar yerine insanlar güvenli alan olarak tanımladığı, daha kontrollü ve güvenli olan yapay zeka arkadaşlarını daha çok tercih ederler. Bu tercih aslında bireyin gerçek hayata karşı sabırsızlaşmasını ve gerçek hayatın bir parçası olan belirsizlik, kırılganlık gibi duyguların giderek körelmesinin önünü açar. Dolayısıyla yapay zekanın yaptığı arkadaşlık kısa vadede çok konforlu olsa da uzun vadede tüm hayatımıza sirayet edecek bir konforsuzluğun da habercisidir.

Marketing Türkiye

Sanal Yakınlık Ne Kada Gerçeğe Dönebilir?

Yapay zekayla kurulan bu iletişim çoğu zaman kullanıcılar tarafından bir ”ilişki” olarak nitelendirilir. Öyle ki her kullanıcının kullandığı yapay zekasına hitap şekli bile farklılaşır. Fakat aslında bu ilişki tek taraflı bir ilişkidir. Her ne kadar karşı taraftan bir tepki alsak hatta bu bu tepki sesli bile olabilse de aldığımız yanıt yapay zekanın kendi iradesiyle şekillenen bir yanıt değildir. Tamamen bizim internet üzerinden oluşturduğumuz kimliğimize ve onunla paylaştığımız bilgilere göre şekillenir. Aslında karşılaştığımız şey kendi düşüncelerimizin farklı birer yansımasıdır. Zaten yapay zekayla kurduğumuz yakınlığın temel sebeplerinden birisi de kendi düşüncelerimize olan yakınlığıdır.

Gerçek ilişkilerde ise durum bunlardan ibaret değildir. Gerçek birisiyle bir arkadaşlık yürütmek bazen çok zor olsa ve içinde farklı korkular barındırsa da arkadaşınızla konuşurken yüzünde göreceğiniz bir mimik, arkadaşınızın ses tonu ve bazen de farklı bir görüş alma isteği bu bağı asıl gerçek yapan şeylerdir. Bu detaylar ilişkiyi sanal bir yüzeysellikten kurtarır ve özgün bir derinlik kazandırır. İşte bu sebepten herkesin yapay zekasıyla kurduğu sohbet az çok birbirine benzerken, çevresindeki arkadaşlarıyla kurduğu ilişki benzersizdir.

Chat GPT

Kiminle Konuştuğumuzun Farkında Mıyız?

Yapay zeka ile olan arkadaşlığımız aldığımız cevaplar üzerinden bize özelmiş gibi gelse de bu kişisellik bizim dijital ayak izimizin internetteki bilgilerle bir birleşimidir. Aramalarımız, beğenilerimiz, daha önceden yapay zeka ile paylaştığımız bilgiler hatta kendimizi dijital dünyada nasıl ifade ettiğimiz hepsi dijital hafızada depolanarak ettiğimiz sohbetin yapı taşları haline gelir. Yani aslında karşımızda olan bizi tam anlamıyla anlayan, hissettiklerimizi hisseden bizden bağımsız birisi değil, bizim şekillendirdiğimiz bir yapıdır.

Bu yüzden yapay zeka kullandığımız süre boyunca karşımızdakinin bir canlı olmadığını, eğer onu bir arkadaş yerine koyacaksak onun bizim verilerimiz sayesinde şekillenen bir yazılım olduğunu unutmamamız gerekir. Bu farkındalık hem gerçek ilişkilerimizi sekteye uğratmaz hem de kurduğumuz bu sanal iletişimi daha bilinçli bir şekilde değerlendirmemizi sağlar. Böylece yapay zeka ile kurulan ilişki gerçek ilişkilerin yerine geçirmez ve sosyal hayatla arasındaki sınırları bulanıklaştırmaz.

Kaynakça