Dünyadaki tüm dilleri bildiğimizi, tüm şifreleri çözebildiğimizi hayal edelim; yine de bu kitabı okuyamayız. 600 yıldır karşımızda duran ama tek bir cümlesi dahi anlaşılamayan, içinde bu dünyaya ait olmayan bitkilerin ve gizemli ritüellerin resmedildiği bir bilmece.

WİLFRİD VOYNİCH´İN MİRASI

Tarih boyunca insanoğlu pek çok gizemi aydınlatmayı başardı; hiyeroglifler çözüldü, Enigma makineleri alt edildi. Ancak 15. yüzyıldan kalma tek bir el yazması, modern bilimin tüm imkânlarına rağmen “sessizliğini” korumaya devam ediyor. Voynich El Yazması, sadece çözülememiş bir şifre değil, aynı zamanda kime ait olduğu ve neden yazıldığı bilinmeyen, adeta başka bir boyuttan fırlayıp gelmiş bir kültürel anomalidir. Her şey 1912 yılında, Polonyalı sahaf Wilfrid Voynich´in İtalya´daki Villa Mondragone´da bulunan bir Cizvit kütüphanesinden 30 civarında el yazması satın almasıyla başladı. Diğer kitaplar arasında parlayan bu tuhaf yazma, Voynich´in tüm hayatını değiştirdi. Kitabın içinde bir mektup bulunuyordu; 1665 tarihli bu mektup, kitabın bir zamanlar Kutsal Roma İmparatorluğu ikinci Rudolf´a 600 altın duka karşılığında satıldığını söylüyordu. Bu, kitabın sadece gizemli değil, aynı zamanda döneminde de çok değerli görüldüğünü kanıtıydı.

KAYNAK: gazeteduvar

BİLİMSEL KANITLAR

Yıllarca bu kitabın 20. yüzyılda yapılmış bir sahtekârlık olduğu iddia edildi. Ancak  2009 yılında Arizona Üniversitesi´nde yapılan hassas Karbon-14 testleri, kitabın parşömenlerinin kesin olarak 1404 ile 1438 yılları arasına ait olduğunu ortaya koydu. McCrone Araştırma Enstitüsü tarafından yapılan mürekkep analizleri de mürekkebin o dönemde kullanılan malzemelerle tutarlı olduğunu gösterdi. Yani karşımızda, Rönesans´ın hemen öncesinde, büyük bir emek ve maliyetle hazırlanmış gerçek bir Orta Çağ eseri duruyor.

BİR ANSİKLOPEDİ Mİ, BİR HALÜSİNASYON MU?

Kitap, içeriğine göre altı ana başlıkta incelenir ve her bölüm kendi içinde ayrı bir gizem barındırır:

BOTANİK: Yaklaşık 13 farklı bitki çizimi içerir. İşin korkutucu yanı, bu bitkilerin hiçbiri botanik dünyasında tam olarak karşılık bulmaz. Bir bitkinin kökü bir hayvan figürüne benzerken, yaprakları tamamen başka bir türe aittir. Botanikçiler, bunların “hibrit” veya yazarın hayal dünyasına ait bitkiler olduğunu düşünmektedir.

ASTRONOMİ VE ASTROLOJİ: Güneş, ay ve yıldızların yanı sıra 12 burç sembolünün içeren dairesel diyagramlar. Özellikle bazı galaksi benzeri sarmal yapılar, teleskobun icadından çok önce bu detayların nasıl çizildiği sorusunu akıllara getiriyor.

BİYOLOJİ VE BALNEOLOJİ: Kitabın en çok tartışılan kısmıdır. Birbirine borularla bağlı karmaşık havuz sistemlerinde banyo yapan çıplak kadın figürleri. Bazı araştırmacılar bunun kadın üreme sisteminin veya o dönemdeki kaplıca kültürünün sembolik bir anlatımı olduğunu savunuyor.

KOZMOLOJİ: Dokuz dokuzluk dairesel diyagramlar, kaleler, yollar ve belki de haritalar. Bu bölüm, kitabın felsefi veya dünya dışı bir bakış açısını yansıttığı iddialarını güçlendiriyor.

ECZACILIK: 100´den fazla bitkisel ilaç ve kök çizimi. Yanlarında ise kısa, reçeteye benzeyen metinler yer alıyor.

REÇETELER: Sadece metinden oluşan ve her paragrafın başında bir yıldız işareti bulunan son bölüm.

KAYNAK: oggito

VOYNİCHÇE GERÇEK BİR DİL Mİ ?

Metni inceleyen dilbilimciler, yazınız Zipf Yasası´na uyduğunu keşfetti. Bu yasaya göre, doğal dillerde kelimelerin kullanım sıklığı belirli bir matematiksel oran izler. Voynich metni bu teste girdiğinde, “anlamsız bir karalama” değil, gramer kuralları olan gerçek bir dil gibi davranıyor. Ancak alfabe tamamen özgün. Ne Latince, ne Arapça ne de İbranice ile tam bir benzerlik gösteriyor. Bazı teorisyenler bunun bir “yapay dil” olduğunu veya çok karmaşık bir “steganografi” (gizli yazı) örneği olduğunu düşünüyor.

EN POPÜLER ÇÖZÜM TEORİLERİ

Bugüne kadar ortaya atılan ve en çok ses getiren iddialar şunlardır:

Aztek Teorisi: Bitkilerin Meksika´ya özgü olduğu ve metnin Nahuatl dilinde yazıldığı iddiası.

Antik Türkçe Teorisi: Bazı Türk araştırmacılar, metnin fonetik olarak eski bir Türkçe lehçesiyle okunabildiğini ileri sürdü.

Yapay Zeka Girişimi: 2018´ de Kanadalı bilim insanları, yapay zeka kullanarak metnin “şifrelenmiş İbranice” olduğunu iddia etti ancak bu da tam bir çeviri sunamadı.

Kadın Sağlığı El Kitabı: Son yıllardaki bir teori, kitabın erkeklerden gizli tutulan kadın sağlığı ve doğumla ilgili bilgiler içerdiğini öne sürüyor.

ÇÖZÜLEMEYEN SON KALE

Voynich El Yazması, bugün Yale Üniversitesi´nin Beinecke Nadir Kitaplar ve El Yazmaları Kütüphanesi´nde “MS 408” koduyla saklanıyor. Sayfaları arasında dolaşan herkes, 600 yıl öncesinden gelen bu sessiz çığlığın ne anlattığını anlamaya çalışıyor. Belki de bu kitap, hiçbir zaman çözülmemesi için yazılmış bir başyapıttır.

KAYNAKÇA:

• https://beinecke.library.yale.edu/collections/highlights/voynich-manuscript 
• Beinecke Library (Yale): Resmi Diital Arsiv
• Arkeofili: “Voynich El Yazması’nin Sirri” Arkeolojik ve tarihsel analizler.
• Bilim ve Teknik Dergisi (TÜBİTAK): 2010 ve 2012 sayilarındaki karbon testi ve kriptografi incelemeleri.
• Clemens, Raymond (2016): The Voynich Manuscript. (Resmi inceleme ve tipklbasim).
• Kennedy, G. & Churchill, R. (2004):Voynich El Yazmasi: Dünyanin En Gizemli Kitabı. (Türkçe Çeviri).