Anti-aging yalnızca bireysel bakım ritüeli değil; dijital estetik normların, görünürlük arzularının ve kapitalist tüketim kültürünün yeniden üretildiği bir söylemdir.
Zamanla Savaş: Yaşlanmanın Kültürel Yükü
Yaşlanma uzun süre hayatın kaçınılmaz ve ortak bir parçası olarak kabul edildi. Ancak anti-aging söylemiyle birlikte bu doğal süreç nötr olmaktan çıkarıldı. Yaş almak artık yalnızca biyolojik bir değişim değil, bedende “kontrol edilemeyen” ve düzeltilmesi gereken bir sorun gibi sunuluyor.
Kırışıklıklar, sarkmalar, cilt dokusundaki değişimler zamanın izleri olarak değil; yeterince bakım yapılmadığının, yeterince önlem alınmadığının göstergeleri hâline geliyor. Böylece yaşlanma, kişinin başına gelen bir süreç olmaktan çıkarılıp, kişisel başarısızlık alanına taşınıyor. İyi yaşlanmak değil, yaşlanmamak idealize ediliyor. Bu noktada beden, zamanla birlikte dönüşen bir varlık olmaktan çıkıyor; sürekli denetlenmesi ve düzeltilmesi gereken bir yüzeye indirgeniyor.
Anti-Aging Endüstrisi: Asla Tamamlanmayan Bir Beden
Anti-aging yalnızca estetik bir tercih değil, devasa bir ekonomik sistemdir. Kozmetik ürünler, estetik cerrahi, takviyeler, yaşam tarzı önerileri ve “genç kalma” ritüelleri bu sistemin parçalarıdır. Ancak bu endüstrinin temel vaadi hiçbir zaman tamamlanmaz.
Her çözüm yeni bir eksik üretir. Bir kırışıklık giderildiğinde başka bir belirti görünür hâle gelir. Beden, hiçbir zaman yeterince iyi, yeterince genç ya da yeterince korunmuş hissettirilmez. Bu süreklilik, anti-aging kültürünün asıl motorudur: bedenin hiçbir zaman bitmeyen bir proje olarak kalması. Burada satılan gençlik değildir. Satılan şey, yaşlanmanın sürekli ertelenebileceği fikridir. Bu fikir, bedeni zamana karşı daima tetikte tutar.
Dijital Estetik: Zamansız Yüzlerin Norm Hâline Gelmesi
Dijital platformlar anti-aging kültürünü yalnızca yaymaz; onu normalleştirir. Filtreler, düzenleme araçları ve algoritmalar aracılığıyla yaşsız, pürüzsüz ve izsiz yüzler dolaşıma girer. Bu yüzler ne yorulur ne değişir ne de yaş alır.
Bu görsel düzen içinde yaşlanma yalnızca fiziksel olarak değil, temsilî olarak da silinir. Dijital estetik, yaş almış bedeni istisna hâline getirir. Gerçek bedenler, ekranlardaki düzeltilmiş versiyonlarıyla karşılaştırıldıkça yetersizleşir. Böylece anti-aging, bireysel bir tercih olmaktan çıkar; dijital çağın sessiz normlarından biri hâline gelir. Zaman, ekranda görünmemesi gereken bir kusur gibi kodlanır.
Genç Kalma Baskısı: Kimin Yaşlanmasına İzin Var?
Anti-aging söylemi özgürlük diliyle sunulur: isteyen müdahale eder, isteyen etmez. Ancak bu özgürlük pratikte eşit değildir. Genç kalabilmek ekonomik kaynak, zaman ve sürekli bakım gerektirir. Bu nedenle anti-aging, giderek sınıfsal bir ayrıcalık hâline gelir. Özellikle kadın bedenleri için yaşlanmak yalnızca fiziksel bir değişim değil; görünürlük kaybı riskidir. Erkek bedenleri yaşlandığında “olgunlaşırken”, kadın bedenleri “bakımsız” olarak etiketlenir. Böylece yaşlanma, bazı bedenler için tolere edilirken, bazıları için açıkça yasaklı bir hâl alır. Anti-aging kültürü burada yalnızca estetik değil; doğrudan politik bir işlev görür. Kimlerin bedeni kamusal alanda kabul edilebilir kalacak, kimlerin yavaşça geri çekilmesi beklenecek sorusunu yeniden üretir.
Zamanla Yaşamayı Unutmak
Anti-aging kültürü, zamanı durduramaz. Ancak yaşlanmayı bir hata gibi sunarak bedenle kurulan ilişkiyi kökten dönüştürür. Zaman, deneyimlenen bir süreç olmaktan çıkar; sürekli kontrol edilmesi gereken bir tehdide dönüşür. Yaşlanmanın yasaklandığı bu kültürde beden, geçmişi taşıyan bir hafıza değil; sürekli düzeltilmesi gereken bir yüzey olarak algılanır. Oysa yaş almak, yalnızca kayıp değil; birikim, iz ve deneyim demektir. Anti-agingin asıl etkisi, zamanı yenmek değil; yaşlanmayla barışma ihtimalini ortadan kaldırmaktır.
Kaynakça:
- Laçinbay, K. (2025). Plastik sanatlarda tüketim çağında estetik kimliğin oluşumunda kültürel sermayenin ve dijitalleşmenin etkisi.
- Türk, G. D., & Bayrakcı, S. (2019).Sosyal medya ve toplumda değişen estetik işlem yaptırma algısı.
- Varışlı, B., & Kurdoğlu, İ. (2024). Yaşlanmamayı seçenler: Yaşlanma karşıtı uygulamalar ve estetik operasyonlarla kadın bedeninin yeniden inşası.
Yorumunuzu Yayınlayın